Een handelsakkoord tussen de EU en een partnerland kan het invoerrecht op je goederen terugbrengen tot weinig of niets. Die preferentie is nooit automatisch: ze bestaat alleen als de zending een geldig bewijs van preferentiële oorsprong draagt. Oorsprong betekent hier waar de goederen daadwerkelijk zijn verkregen of voldoende bewerkt volgens de regels van het akkoord, niet waar ze toevallig vandaan verschepen. Er zijn drie manieren om het te bewijzen, en welke past hangt af van de waarde en van hoe vaak je exporteert.
Route 1: een EUR.1 per zending
De klassieke route is een EUR.1-certificaat, per zending aangevraagd (in Nederland via de Kamer van Koophandel, gevalideerd door de douane). Het werkt bij elke waarde, maar het is papierwerk per zending: elke export betekent een nieuw certificaat, met bijbehorende doorlooptijd en kosten. Voor een incidentele zending met hoge waarde prima; voor een vaste exportstroom wordt het de dure weg.
Route 2: factuurverklaring tot €6.000
Zijn de oorsprongsgoederen in de zending niet meer dan €6.000 waard, dan mag élke exporteur een factuurverklaring (oorsprongsverklaring) rechtstreeks op de factuur zetten, met de standaardtekst die het akkoord voorschrijft. Geen EUR.1, geen vergunning, geen KvK. Boven die waarde wordt een factuurverklaring van een exporteur zonder vergunning niet geaccepteerd.
Route 3: toegelaten exporteur, zonder waardegrens
Vaste exporteurs slaan de EUR.1-per-zending over met de vergunning toegelaten exporteur, aan te vragen bij de Nederlandse Douane. Je krijgt een vergunningsnummer, en vanaf dan zet je de voorgeschreven oorsprongsverklaring met dat nummer op je factuur, pakbon of ander handelsdocument, bij elke zendingswaarde. De standaardtekst loopt langs deze lijnen:
"De exporteur van de goederen waarop dit document van toepassing is (douanevergunning nr. …) verklaart dat, behoudens uitdrukkelijke andersluidende vermelding, deze goederen van preferentiële … oorsprong zijn."
De exacte tekst verschilt per akkoord (en per taal), dus neem hem uit de bijlage van het akkoord dat voor jouw bestemming geldt. Nieuwere akkoorden (Japan, Canada, het VK) werken in plaats daarvan met het REX-systeem: hetzelfde idee, met een REX-registratienummer in een statement on origin in plaats van een toegelaten-exporteur-nummer.
Het spiegelbeeld bij import
Dezelfde grenzen werken omgekeerd als je in de EU importeert. Je leverancier in het partnerland mag tot €6.000 een factuurverklaring gebruiken; daarboven verwacht je een EUR.1 of een verklaring met zijn toegelaten-exporteur- of REX-nummer, afhankelijk van het akkoord. Als importeur claim jij de preferentie in de invoeraangifte, en het bewijs moet op dat moment kloppen: een ontbrekend nummer of verkeerde tekst betekent het volle derdelanden-tarief betalen, of achteraf corrigeren. Hoe het bewijs in je rechtenberekening doorwerkt staat onder Customs Value.
Eén ding is preferentiële oorsprong níet: de A.TR voor Turkije. Dat document bewijst vrij verkeer in de douane-unie EU–Turkije, geen oorsprong; het verschil staat uitgelegd op Customs Value.
Waar Nexport Logistics binnenkomt
Wij checken het oorsprongsbewijs vóór de zending vertrekt: het juiste document voor de waarde, de juiste tekst, het nummer waar het moet staan. Voor exporteurs met een vaste stroom signaleren we wanneer een vergunning toegelaten exporteur zichzelf gaat terugverdienen, en bij import claimen we de preferentie in de aangifte als het bewijs standhoudt. Exporteren onder een handelsakkoord, of importeren met preferentie? Mail info@nexportlogistics.nl.
Officiële bronnen: Douane — Aanvraag Vergunning toegelaten exporteur · RVO — Handelsakkoorden: welke bewijsstukken · Access2Markets — oorsprongsregels. Gerelateerd: Customs · Customs Value · Export Declaration Types · Importing Into The Netherlands