Het ATA-carnet, een van de oudste werkpaarden van de tijdelijke internationale handel — beursstands, professioneel gereedschap, handelsmonsters die de grens over en weer terugkomen zonder rechten of btw te betalen — heeft net de grootste stap in decennia gezet. Sinds 1 juni 2026 wordt een volledig digitale versie van het carnet, eATA, officieel geaccepteerd door de douane in 30 rechtsgebieden: alle 27 EU-lidstaten, Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk.
Wat er op 1 juni 2026 veranderde
In plaats van een papieren boekje dat bij elke grensovergang wordt afgestempeld, leeft het digitale carnet in de gratis ICC ATA Carnet-app als QR-code. Douaniers scannen en bevestigen de grensovergang in de app — uitvoer, aankomst, wederuitvoer, definitieve terugkeer — in plaats van een fysieke voucher af te stempelen. Het systeem is gebouwd door de International Chamber of Commerce (ICC) samen met de World Customs Organization (WCO), na pilots die in 2016 begonnen in België, China, Rusland en Zwitserland en in 2023 werden opgewaardeerd naar productieniveau.
Zo vraagt u er een aan
De aanvraagprocedure zelf is niet veranderd. In Nederland vraagt u nog steeds aan bij de Kamer van Koophandel (KVK) met een volledige, gespecificeerde goederenlijst en waarde, net als bij een papieren carnet. Na goedkeuring geeft KVK een Carnet-ID en toegangscode af, die u invoert in de ICC-app om het digitale carnet te activeren. KVK print en verstuurt tijdens de overgang ook nog steeds het fysieke document — het proces is dus nog niet volledig papierloos, en kamers van koophandel kunnen afhankelijk van de gereedheid van het bestemmingsland papier, digitaal, of allebei afgeven.
Het wereldwijde tijdpad
1 juni 2026 is slechts de eerste golf. De overige landen die zijn aangesloten bij het ATA-Verdrag schakelen naar verwachting geleidelijk over tussen nu en eind 2027, waarbij de carnetprocedure vanaf 1 januari 2028 wereldwijd volledig digitaal moet zijn. Zolang u niet zeker weet dat uw hele route uitsluitend digitaal werkt, blijf het papieren carnet meenemen als back-up — een douanepost die nog niet is overgeschakeld verwacht nog steeds het afgestempelde boekje.
Wat dit voor u betekent
Verstuurt u regelmatig beursstands, demo-apparatuur of monsters naar de EU, het VK, Noorwegen of Zwitserland? Dan verandert er niets aan wat in aanmerking komt voor een carnet, de geldigheidsduur van een jaar, of de zekerheid die KVK vraagt — alleen hoe de grensovergang wordt vastgelegd. Volledige achtergrond over geldigheid en de aanvraagprocedure: ATA-carnet.
Bronnen: ICC — Digital ATA Carnet launches in 30 countries · KVK — handleiding digitale aanvraag ATA-carnet · evofenedex — ATA-carnet voor VK, Zwitserland en Noorwegen nu digitaal beschikbaar.