Een tweede EU-mechanisme voor scheepvaartemissies heeft nu zijn eerste echte cyclus afgerond, naast het bekendere EU ETS. FuelEU Maritime (Verordening (EU) 2023/1805) geldt voor alle handelsschepen boven 5.000 brutoton die EU/EEA-havens aandoen, en anders dan het ETS-plafond op CO₂-rechten, stelt het een krimpende grens aan de broeikasgasintensiteit van de brandstof die een schip daadwerkelijk verbrandt.
Wat er net is gebeurd
De regel geldt sinds 1 januari 2025, met 2025 als eerste doeljaar: schepen moesten hun well-to-wake-broeikasgasintensiteit met 2% verlagen t.o.v. een 2020-basislijn (91,16 gCO2e/MJ) — een doel dat oploopt naar 6% in 2030, 14,5% in 2035 en 80% in 2050. Vervoerders moesten hun eerste jaarrapportages, over die prestatie van 2025, indienen vóór 31 januari 2026. Die eerste volledige rapportage- en verificatiecyclus over 2025 ligt nu achter ons.
Tekortschieten kost echt geld
Een schip dat zijn broeikasgasintensiteitsdoel niet haalt, is een boete verschuldigd van ruwweg €2.400 per ton VLSFO-equivalent energie die het boven de grens uitkomt. Vervoerders hebben verschillende manieren om dit te vermijden — bijmengen van gebruikte frituurolie of andere brandstof met lagere intensiteit, "lenen" tegen een toekomstige rapportageperiode (met 10% toeslag), of compliance poolen over een vloot waarbij het overschot van het ene schip het tekort van een ander compenseert — maar wordt het tekort niet gedekt, dan komt de kost op de vrachtrekening terecht als een nieuwe toeslagregel, los van de bestaande EU ETS-toeslag.
Niet hetzelfde als het EU ETS
De twee worden makkelijk door elkaar gehaald, maar het zijn onafhankelijke mechanismen die op dezelfde reis stapelen: het EU ETS beprijst de daadwerkelijke CO₂-uitstoot via verhandelbare rechten (nu 100% ingefaseerd voor 2026), terwijl FuelEU Maritime de broeikasgasintensiteit van de brandstof beprijst, ongeacht de koolstofmarktprijs. Beide kunnen als aparte regels op dezelfde offerte verschijnen.
Wat dit voor u betekent
Staat er op uw zeevrachtfactuur een nieuwe post naast de vertrouwde BAF en EU ETS-toeslag? Dan is dit vrijwel zeker de verklaring. Hoe deze toeslag zich verhoudt tot de andere — BAF, CAF, THC, demurrage en het EU ETS: Hoe vracht wordt geprijsd.
Bronnen: Europese Commissie — FuelEU Maritime · ShipFinex — FuelEU Maritime compliance costs and penalties.